Định Hướng Sửa Luật Đất Đai: Đề Xuất Nhà Nước Quyết Định Giá Đất

Trong khuôn khổ kỳ họp Quốc hội, Chính phủ đã chính thức đưa ra đề xuất mang tính bước ngoặt về việc Nhà nước quyết định giá đất dựa trên hệ thống dữ liệu liên thông nhằm ngăn chặn tình trạng thao túng và hình thành giá ảo. Định hướng sửa đổi Luật Đất đai lần này được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để những bất cập trong cơ chế tài chính đất đai hiện hành, đồng thời kiến tạo một môi trường đầu tư minh bạch và bền vững hơn cho thị trường bất động sản.

Đề xuất định giá đất bằng dữ liệu liên thông để xóa bỏ giá ảo

Sáng ngày 19/8, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đã trình bày trước Quốc hội định hướng dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Sau hai năm đưa vào thực thi Luật Đất đai 2024, bên cạnh những kết quả tích cực, thực tế vẫn phát sinh một số vướng mắc, đặc biệt là sự thiếu đồng bộ với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Dự thảo sửa đổi lần này tập trung vào 7 nhóm chính sách lớn, trong đó cải cách cơ chế tài chính đất đai và định giá đất là trọng tâm nhận được nhiều sự quan tâm.

Theo đề xuất mới từ Chính phủ, giá đất sẽ do Nhà nước quyết định dựa trên các phương pháp định giá khoa học và nguồn dữ liệu đầu vào chuẩn xác. Hệ thống dữ liệu đất đai này sẽ được kết nối liên thông trực tiếp với các chuyên ngành liên quan. Mục tiêu cốt lõi của giải pháp này là triệt tiêu các hành vi đầu cơ, thao túng thị trường, ngăn chặn việc thiết lập các mặt bằng giá ảo, đồng thời điều tiết một cách hài hòa và công bằng phần giá trị tăng thêm từ đất đai cho ngân sách nhà nước.

Vai trò của bảng giá đất và hệ số điều chỉnh mới

Để làm rõ cơ chế vận hành, dự thảo luật quy định Nhà nước sẽ định giá dựa trên các tiêu chí cụ thể bao gồm mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng, thông tin thị trường đầu vào và các văn bản pháp luật liên đới. Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất mới sẽ đóng vai trò là công cụ pháp lý đa năng:

• Tính toán nguồn thu ngân sách: Là căn cứ để xác định nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất bao gồm thuế, phí và tiền sử dụng đất.
• Cổ phần hóa doanh nghiệp: Xác định chính xác giá trị quyền sử dụng đất khi tiến hành cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước, tránh thất thoát tài sản công.
• Bồi thường giải phóng mặt bằng: Tạo cơ sở minh bạch để tính toán tiền bồi thường khi Nhà nước thực hiện thu hồi đất phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế – xã hội.

Theo quy định hiện hành, Nhà nước vẫn đang áp dụng cơ chế giá đất cụ thể để bồi thường thu hồi đất, tính tiền sử dụng đất cho các dự án không qua đấu giá, đấu thầu, hoặc thu tiền thuê đất một lần. Sự chuyển dịch sang phương thức định giá dựa trên dữ liệu liên thông được kỳ vọng sẽ giảm bớt các thủ tục hành chính rườm rà và hạn chế tối đa các tranh chấp khiếu kiện về đất đai.

Ý kiến thẩm tra và yêu cầu thực tiễn từ cơ quan chức năng

Đánh giá về đề xuất này, đại diện cơ quan thẩm tra – Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm rõ các quy định về bảng giá đất, hệ số điều chỉnh cũng như các tỷ lệ tăng giảm nhằm tối ưu hóa việc huy động nguồn lực từ đất đai. Đồng thời, cơ quan thẩm tra cũng lưu ý cần phải tách bạch rõ ràng giữa quy trình xác định giá đất và cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề xuất Quốc hội chỉ nên luật hóa các nguyên tắc mang tính nền tảng, định hướng về giá đất. Thay vào đó, nên giao quyền cho Chính phủ ban hành các quy định chi tiết, hướng dẫn cụ thể để đảm bảo sự linh hoạt, dễ dàng điều chỉnh sát với diễn biến thực tế của thị trường ở từng thời điểm. Bên cạnh đó, việc hoàn thiện cơ chế định giá cho đất sản xuất kinh doanh cũng cần được chú trọng để vừa tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển dự án, vừa bảo toàn nguồn thu ngân sách ổn định.

Ý nghĩa đối với sự minh bạch của thị trường bất động sản

Xét dưới góc độ quản lý và vận hành thị trường, việc xây dựng một hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai chuẩn hóa là điều kiện tiên quyết để xóa bỏ tình trạng giao dịch gian lận giá vốn rất phổ biến hiện nay. Khi mọi thông tin giao dịch bất động sản được số hóa và liên thông giữa các cơ quan thuế, ngân hàng và tài nguyên môi trường, giá trị thực của bất động sản sẽ được phản ánh chính xác. Điều này không chỉ bảo vệ các nhà đầu tư chân chính mà còn giúp các đơn vị dịch vụ chuyên nghiệp như TMD Realty dễ dàng tiếp cận nguồn thông tin pháp lý chuẩn xác để tư vấn cho khách hàng. Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét và thông qua tại kỳ họp thường lệ vào tháng 10 tới.

Sự thay đổi trong tư duy định giá đất của Nhà nước đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ hướng tới một thị trường bất động sản công bằng và minh bạch hơn. Việc quản lý giá dựa trên dữ liệu thực tế sẽ là bệ phóng vững chắc giúp ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy các dòng vốn đầu tư dài hạn. Hãy tiếp tục đồng hành cùng TMD Realty để cập nhật nhanh chóng những biến động chính sách và thông tin thị trường bất động sản mới nhất. Tìm hiểu thêm về dịch vụ quản lý và vận hành bất động sản tại TMD Realty.

Nguồn: Theo VnExpress | Xem bài gốc