WB: Nâng Cấp Nhà Thuê Tư Nhân – Chìa Khóa Mở Rộng Nhà Ở Bình Dân

Trước thực trạng giá nhà vượt tầm với người lao động, Ngân hàng Thế giới (WB) đã đưa ra một đề xuất mang tính đột phá: thay vì chỉ tập trung xây dựng các dự án mới, Nhà nước nên hỗ trợ tài chính để các chủ nhà trọ tư nhân nâng cấp và cải tạo chỗ ở hiện hữu. Giải pháp này không chỉ giúp tận dụng quỹ đất quý giá ở khu vực trung tâm mà còn góp phần mở rộng khái niệm nhà ở giá bình dân, cải thiện chất lượng sống cho hàng triệu người lao động.

Đề xuất đột phá từ Ngân hàng Thế giới và bối cảnh thị trường

Tại Hội thảo quốc tế “Nhà ở bao trùm – Kinh nghiệm và thực tiễn ở Việt Nam, quốc tế” diễn ra tại Đà Nẵng vào ngày 24/6, bà Dao Harrison, Chuyên gia cao cấp về nhà ở của Ngân hàng Thế giới (WB), đã nhấn mạnh một nghịch lý đang tồn tại ở Việt Nam. Dù quốc gia đạt mức tăng trưởng kinh tế ấn tượng, chi phí đất đai và xây dựng ngày càng tăng cao đang đẩy giá nhà vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người lao động. Trong khi đó, nguồn cung trên thị trường bất động sản lại chủ yếu tập trung vào phân khúc trung và cao cấp, khiến khoảng trống nhà ở giá bình dân ngày càng lớn.

Trước tình hình này, bà Harrison khuyến nghị cần mở rộng khái niệm “nhà ở giá bình dân” sang cả phân khúc nhà cho thuê tư nhân. Việc Nhà nước hỗ trợ tài chính cho các chủ nhà trọ tư nhân cải tạo, nâng cấp chỗ ở hiện có mang lại nhiều lợi ích thiết thực: thứ nhất, tận dụng hiệu quả quỹ đất trung tâm, tránh lãng phí nguồn lực; thứ hai, giúp người lao động có thể ở gần nơi làm việc, giảm chi phí và thời gian di chuyển từ các khu vực vùng ven, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và hiệu suất công việc.

Để triển khai ý tưởng này, bà Harrison gợi ý Việt Nam có thể học hỏi mô hình nền tảng quản lý tương tự Mamikos của Indonesia. Nền tảng này không chỉ kết nối chủ nhà với người thuê mà còn liên kết với ngân hàng, cấp vốn cho chủ nhà sửa sang tài sản. Đặc biệt, mọi giao dịch đóng tiền thuê hàng tháng qua ứng dụng sẽ biến thành dữ liệu thay thế, giúp người lao động tự do xây dựng lịch sử tín dụng, một yếu tố quan trọng để tiếp cận các dịch vụ tài chính khác trong tương lai.

Về phía WB, tổ chức này cũng đề xuất Việt Nam cân nhắc thành lập cơ quan tái cấp vốn thế chấp quốc gia hoặc các quỹ bảo lãnh tín dụng. Những cơ chế này sẽ giúp chia sẻ rủi ro, khơi thông dòng vốn kỳ hạn 15-20 năm từ các ngân hàng cho phân khúc nhà ở bình dân, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cả chủ đầu tư và người mua/thuê nhà.

Thực tiễn tại Đà Nẵng và định hướng của Chính phủ

Tại hội thảo, ông Lê Văn Tuấn, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP Đà Nẵng, đã đánh giá cao đề xuất của WB, gọi đây là giải pháp “có giá trị thực tiễn và mang tính đột phá”. Ông Tuấn nhìn nhận việc này sẽ tận dụng được quỹ đất hiện có, giúp Nhà nước không mất thời gian và chi phí giải phóng mặt bằng để có đất sạch cho nhà đầu tư.

Tuy nhiên, ông Tuấn cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức mà Đà Nẵng và các địa phương khác đang đối mặt. Nguồn vốn tín dụng ưu đãi cho chủ đầu tư và người mua nhà ở xã hội hiện tại chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế. Ngoài ra, chi phí đầu tư xây dựng, giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng ngày càng lớn cũng là rào cản không nhỏ.

Thông tin về nhà ở xã hội tại Đà Nẵng:

• Giai đoạn 2021-2025: Hoàn thành 6.352 căn hộ nhà ở xã hội.
• Kế hoạch đến 2030: Rà soát 113 khu đất với tổng diện tích khoảng 390 ha để xây dựng 36 dự án nhà ở xã hội, nhà cho thuê, dự kiến cung cấp khoảng 31.029 căn hộ.

Nhận thức được tầm quan trọng của phân khúc nhà ở cho thuê, Chính phủ Việt Nam đã ưu tiên phát triển lĩnh vực này đến năm 2030. Ngày 22/6, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các địa phương chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch để phát triển nhà ở cho thuê. Đồng thời, các bộ ngành được giao nhiệm vụ nghiên cứu xây dựng chính sách đất đai, tín dụng, cơ chế tài chính và thuế phù hợp nhằm phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê với giá hợp lý, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư. Bộ Xây dựng hiện đang tích cực nghiên cứu các cơ chế ưu đãi về đất đai và tài chính cho loại hình nhà ở này.

Ông Lê Văn Tuấn cũng kiến nghị Trung ương duy trì ổn định các chương trình tín dụng ưu đãi dài hạn cho cả chủ đầu tư lẫn người mua nhà, đồng thời sớm hoàn thiện cơ chế vận hành Quỹ nhà ở quốc gia và các quỹ nhà ở địa phương. Ông cũng đề xuất các tổ chức quốc tế hỗ trợ vốn ưu đãi cho các chương trình phát triển nhà ở xã hội và nhóm đối tượng yếu thế tại địa phương.

Những rào cản và giải pháp toàn diện cho phân khúc nhà ở cho thuê tư nhân

Mặc dù tiềm năng lớn, việc đầu tư và nâng cấp nhà ở cho thuê tư nhân đang đối mặt với nhiều rào cản thực tiễn. Theo ý kiến từ một số đại diện chủ nhà trọ và chuyên gia, các thách thức chính bao gồm:

• Chi phí vốn cao: Với mặt bằng lãi suất vay lên tới 10-13% một năm, nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh cho rằng việc đầu tư nhà ở cho thuê “gần như không khả thi” do nguồn thu khó đủ bù đắp chi phí vốn.
• Gánh nặng thuế: Mức thuế hộ kinh doanh 7% tính trên doanh thu thô (không được trừ chi phí đầu vào) được đánh giá là quá nặng, làm hao mòn lợi nhuận và giảm động lực đầu tư.
• Thủ tục phòng cháy chữa cháy (PCCC) phức tạp: Các quy định PCCC hiện hành thường áp dụng chuẩn như tòa nhà thương mại lớn, gây khó khăn cho các hộ cá thể, chủ nhà trọ nhỏ lẻ không có chuyên môn để đáp ứng.

Để tháo gỡ những nút thắt này, bên cạnh các đề xuất của WB, nhiều ý kiến cũng đưa ra giải pháp cụ thể:

• Giảm thuế: Hạ mức thuế hộ kinh doanh phòng trọ xuống mức hợp lý hơn (ví dụ 2%) để tạo động lực cho chủ nhà nâng cấp cơ sở vật chất và giữ giá thuê ổn định.
• Dịch vụ PCCC công: Nhà nước có thể cung cấp dịch vụ đảm bảo PCCC trọn gói, trong đó chủ trọ nộp phí định kỳ để cơ quan chức năng tự khảo sát, lắp đặt và bảo dưỡng thiết bị đạt chuẩn, giảm gánh nặng tuân thủ cho người dân.
• Hỗ trợ vốn và tư vấn kỹ thuật: Cung cấp các gói vay ưu đãi và tổ chức hướng dẫn kỹ thuật PCCC trực tiếp tại địa phương, chuyển từ tư duy “kiểm tra – xử phạt” sang “đồng hành – hướng dẫn”.

Việc phát triển mạnh mẽ và bền vững phân khúc nhà ở cho thuê tư nhân đòi hỏi một chiến lược tổng thể, kết hợp hài hòa giữa chính sách hỗ trợ tài chính, cải cách quy định và sự đồng hành của Nhà nước. Đây không chỉ là giải pháp kinh tế mà còn là yếu tố quan trọng đảm bảo an sinh xã hội, giúp người lao động thu nhập thấp có chỗ ở ổn định, an toàn và chất lượng hơn.

Để tìm hiểu sâu hơn về các chính sách và diễn biến thị trường nhà ở xã hội cũng như nhà ở giá bình dân, quý độc giả có thể tham khảo tại chuyên mục Nhà ở xã hội của chúng tôi.

Tóm tắt những điểm chính:

• Vấn đề: Giá nhà cao, nguồn cung thiếu nhà ở giá bình dân cho người lao động.
• Đề xuất WB: Nhà nước hỗ trợ tài chính cho chủ nhà trọ tư nhân nâng cấp nhà, tận dụng quỹ đất trung tâm.
• Mô hình gợi ý: Nền tảng quản lý như Mamikos (Indonesia) để cấp vốn và xây dựng lịch sử tín dụng.
• Kêu gọi của WB: Thành lập cơ quan tái cấp vốn thế chấp hoặc quỹ bảo lãnh tín dụng.
• Thực trạng Đà Nẵng: Hoàn thành 6.352 căn (2021-2025), kế hoạch 31.029 căn đến 2030; đối mặt thách thức về vốn và giải phóng mặt bằng.
• Định hướng Chính phủ: Ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê đến 2030, yêu cầu địa phương chuẩn bị quỹ đất, bộ ngành nghiên cứu chính sách.
• Rào cản: Lãi suất vay cao, thuế nặng, thủ tục PCCC phức tạp.
• Giải pháp bổ sung: Giảm thuế, dịch vụ PCCC công, hỗ trợ vốn ưu đãi, tư vấn kỹ thuật.

Sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức quốc tế và khu vực tư nhân sẽ là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu có được một thị trường nhà ở cho thuê đa dạng và bền vững. Khám phá thêm các phân tích chuyên sâu về thị trường bất động sản và các giải pháp đầu tư tiềm năng tại {brand_name}. Tìm hiểu thêm về liên hệ tư vấn TMD Realty tại TMD Realty. Tìm hiểu thêm về đầu tư đất nền tại TMD Realty.

Nguồn: Theo VnExpress | Xem bài gốc