Siết Chế Tài Thu Hồi Đất Dự Án Chậm Tiến Độ: Lối Thoát Cho Người Mua

Tình trạng các dự án bất động sản “trùm mền” hàng thập kỷ không chỉ gây lãng phí nghiêm trọng nguồn lực đất đai mà còn đẩy hàng vạn khách hàng vào cảnh ngộ gian truân khi quyền lợi bị treo vô thời hạn. Trước thực tế này, đề xuất chế tài thu hồi đất đối với các dự án không đưa vào sử dụng sau 60 tháng đang nhận được sự đồng thuận lớn từ dư luận và các chuyên gia pháp lý. Đây được kỳ vọng là liều thuốc đặc trị áp chế tình trạng chây ì của các chủ đầu tư, trả lại sự minh bạch cho thị trường.

Nỗi đau kéo dài hàng thập kỷ của người mua nhà

Trên thực tế, có những dự án đã kéo dài một phần tư thế kỷ nhưng vẫn chỉ là những bãi đất hoang tàn, cơ sở hạ tầng xuống cấp. Điển hình là dự án Khu dân cư Bắc Rạch Chiếc tại phường Phước Long, TP.HCM. Với quy mô hơn 78ha, dự án này được giao cho Công ty cổ phần Địa ốc 10 (thuộc Tổng công ty Địa ốc Sài Gòn) làm chủ đầu tư chính từ năm 2001. Trải qua 25 năm với nhiều kết luận thanh tra và văn bản đôn đốc, dự án vẫn chưa hoàn thành đền bù giải phóng mặt bằng hay hoàn thiện hạ tầng. Hệ quả là các dự án thành phần như Khu dân cư SACA Bắc Rạch Chiếc cũng rơi vào cảnh đóng băng. Những khách hàng như ông Lê Văn Thành, người đã xuống tiền mua nền C88 từ hơn 10 năm trước, vẫn miệt mài đi đòi quyền lợi trong vô vọng.

Một trường hợp tương tự là dự án Khu nhà ở Phú Xuân mở rộng tại xã Nhà Bè, TP.HCM do Công ty cổ phần Vạn Phát Hưng làm chủ đầu tư. Dự án có diện tích 27.956m2 với quy hoạch 88 lô nền, được phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 từ năm 2009. Bà Lê Thị Ánh Tuyết, một khách hàng đã đóng 100% giá trị nền đất từ năm 2010, cho biết đến nay vẫn chưa được bàn giao mặt bằng. Đến tháng 8/2025, phía chủ đầu tư phản hồi rằng tiến trình thực hiện các thủ tục pháp lý để cấp chứng nhận quyền sử dụng đất dự kiến cần thêm khoảng 40 tháng trong điều kiện tối ưu. Việc chậm trễ kéo dài này đẩy người dân vào thế tiến thoái lưỡng nan khi dòng vốn bị chôn chân mà đất đai thì bỏ trống.

Bối cảnh pháp lý và kẽ hở từ việc “găm” đất

Theo phân tích của Luật sư Bùi Quốc Tuấn (Đoàn luật sư TP.HCM), dù Luật Đất đai qua các thời kỳ đều có quy định về việc thu hồi đất chậm sử dụng, song quy trình thực tế lại quá phức tạp và kéo dài qua nhiều bước từ xử phạt hành chính, cho phép gia hạn, rồi mới xem xét thu hồi. Kẽ hở này vô tình tạo điều kiện cho một số chủ đầu tư năng lực kém lợi dụng để huy động vốn, ký kết hợp đồng giao dịch với khách hàng khi chưa hoàn tất thủ tục pháp lý và chưa thực hiện đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.

Việc bổ sung quy định áp dụng chế tài thu hồi đất nghiêm khắc nếu quá 60 tháng chủ đầu tư không đưa đất vào sử dụng được xem là giải pháp cần thiết để thiết lập lại kỷ cương. Điều này tạo ra áp lực tài chính và pháp lý buộc các doanh nghiệp địa ốc phải tự lượng sức mình, chỉ tham gia đầu tư khi thực sự có đủ năng lực tài chính và vận hành.

Hệ lụy của việc chậm triển khai dự án

• Lãng phí tài nguyên quốc gia: Hàng trăm héc-ta đất vàng tại các đô thị lớn bị bỏ hoang, cỏ mọc um tùm, kênh rạch ô nhiễm và rác thải chất đống.
• Xói mòn niềm tin thị trường: Khách hàng mất niềm tin vào các cam kết của chủ đầu tư, dòng vốn xã hội bị nghẽn lại trong các tranh chấp kéo dài.
• Gia tăng áp lực khiếu kiện: Tình trạng tranh chấp, tập trung đông người đòi quyền lợi gây mất an ninh trật tự tại địa phương.

Ý nghĩa của việc thắt chặt chế tài không chỉ dừng lại ở việc xử phạt các chủ đầu tư yếu kém, mà còn mở ra cơ hội tái cơ cấu thị trường bất động sản một cách lành mạnh hơn. Khi những dự án chậm tiến độ bị thu hồi, quỹ đất sạch sẽ được bàn giao cho các nhà phát triển có uy tín và năng lực thực sự, giúp nguồn cung nhà ở được khơi thông đúng nghĩa.

Để thị trường phát triển bền vững, việc thượng tôn pháp luật trong quản lý đất đai là yếu tố tiên quyết. Những chế tài nghiêm khắc được đưa vào thực tiễn sẽ là chiếc phao cứu sinh cho hàng ngàn khách hàng đang mòn mỏi chờ đợi tổ ấm của mình. Hãy đồng hành cùng TMD Realty để cập nhật các thông tin pháp lý bất động sản mới nhất và tìm kiếm những giải pháp an cư an toàn, minh bạch. Tìm hiểu thêm về dịch vụ quản lý và vận hành bất động sản tại TMD Realty.

Nguồn: Theo VnExpress | Xem bài gốc